Etik İlkeler

AMAÇ ve KAPSAM

Umay Ana Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı (Vakıf), ülkemizin aydınlık geleceğini emanet edeceğimiz çocuk ve gençleri bilimin ışığında, vatan ve millet sevgisi ile donatılmış, ülkesine ve insanlığa faydalı şekilde yetiştirmek ve bunun bilinciyle onları eğitim ve öğretim hayatlarında desteklemek ve toplumun birlik ve beraberlik bilincine ulaşmasına katkı sağlayacaklarını düşünerek elbirliği ile güçlendirilmiş katılımcı bir sivil toplum hareketi yaratmak amacıyla kurulmuştur.

Vakfın Etik İlke ve Davranış Kurallarının belirlenmesinden, geliştirilmesinden ve uygulanmasından Vakıf Mütevelli Heyeti sorumludur. Vakıf Yönetim Kurulu Etik İlkelerin geliştirilmesi ve uygulanması faaliyetlerinin koordinasyonu sürecinde, vakıf üyelerinden faydalanabilir.

Etik, farklı iş kolları arasındaki iş birliğini de ifade eden, kaçınılması veya uyulması gereken davranışlar bütününü, evrensel değer yargılarını inceleyen bir bilim alanıdır. İş etiği ise, profesyonel çalışma ortamlarındaki tutum ve davranışlara yönelik ilkeler bütününü ifade eder.

Etik İlke ve Davranış Kuralları, Vakıfça belirlenen ve dokümanda belirtilen tüm paydaşların uygulamakla yükümlü olduğu kural ve davranışları gösterir.

Etik İlke ve Davranış Kuralları, vakıf adına çalışan tüm çalışanları, gönüllülerini, üçüncü tarafları kapsar nitelikte olup Vakıf çalışanlarına ve Vakıf adına temsilen hareket edenlere, görevlerini yerine getirirken verecekleri karar ve gösterecekleri davranışlarda yol gösterici ve bağlayıcı nitelikte bir belgedir.

Bu belgede yer alan davranış kurallarından Vakıf Mütevelli Heyeti dahil olmak üzere vakıf üst yönetimi, çalışanlar, vakıf gönüllüleri ve danışmanlar sorumlu tutulmaktadır. Davranış kuralları iş yerinde ve tüm saha uygulamalarında geçerlidir. Bu doğrultuda, bu politika belgesi vakfın temasta bulunduğu tüm kişi ve kurumlarla paylaşılabilir.

VAKIF ORTAK DEĞERLERİ  

Vakıf Mütevelli ve Çalışanlarının “Ortak Değerleri” aşağıdaki gibidir.

İnsana ve Topluma Duyarlı Olma
Güvenilirlik ve Dürüstlük
Açıklık ve Şeffaflık
Aidiyet ve Yardımlaşma
Yapıcı ve Pozitif olma
Değişim ve Gelişim

 

1. YÜRÜRLÜKTEKİ YASALARA UYUM

Vakfın politikası, faaliyetlerini en üst etik ve ahlak düzeyinde yürütmeye, çalışmalarına ilişkin tüm yasa ve yönetmeliklere mutlak uyuma dayanır. Tüm Vakıf çalışan ve gönüllüleri Vakıf faaliyetlerini yürütürken ulusal ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası mevzuata uygun hareket eder ve evrensel insan hakları normlarını temel alır. Yasalara uyum sadece söz konusu kanunlara uyum anlamına gelmez; korumayı sağlama anlamını da taşır.

2. ÇALIŞANLAR VE ÇALIŞMA ORTAMINA DAİR DAVRANIŞ KURALLARI

Vakfın yaşama saygı ilkesi doğrultusunda, çalışanlar ve gönüllüler, yasalarla güvence altına alınmış hak ve özgürlükleri, insan onurunu birinci öncelikte tutarak davranmalıdır.

Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri, Mütevelli Heyeti; gerek çalışma arkadaşları gerekse diğer paydaşları arasında ayrım gözetmez, önyargılı davranışlardan kaçınır. İnsan hak ve özgürlüklerine aykırı veya kısıtlayıcı muamele yapmaz, fırsat eşitliğini engelleyici davranış ve uygulamalarda bulunmaz. Üstleri, eşitleri, astları ve diğer çalışanlar ile paydaşlarına karşı nazik ve saygılı davranır, görüşlerini dikkate alır ve karar alma sürecine onları da dahil eder. Baskı, hakaret ve tehdit edici uygulamalarda bulunmaz. Kullanılan mesaj ve görsellerde ilgili kişilerin tam rızasını alır. Kişilerin ismini kullanma konusundaki tercihlerine saygı gösterir.

Vakıf, ayrımcılığın (ırk, cinsiyet, din, mezhep, dil, medeni hal, cinsel kimlik, cinsel yönelim, politik görüş, etnik kimlik, sağlık durumu, ekonomik durum, dış görünüm, yaşam tarzı, fiziksel engellilik ya da yaş vb.) ve tacizin (duygusal, cinsel, fiziksel, sözel vb.) hiçbir türüne izin verilmeyen, güvenli, düzenli ve sağlıklı bir çalışma ve faaliyet ortamı sağlamakla yükümlüdür. Bu ortamı sağlamakta çalışan ve gönüllülere de büyük görev düşmekte, kendileri için bekledikleri saygı, iş birliği ve ciddiyeti diğerlerine de göstermeleri beklenmektedir.

Taciz, ayrımcılık ve zorbalığın olmadığı, güvenin ön planda olduğu profesyonel bir çalışma ortamının sağlanması hedeflenmektedir. Bu hususta çalışanların mesai saatleri içinde veya dışında duygusal, cinsel, fiziksel, dijital, sözel şiddet ve tacizde bulunmasına kesinlikle müsamaha gösterilmez. Çalışanlar cinsiyetçi dil kullanmamalı, toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı yorum, şaka ve eylemlerde bulunmamalıdır.

Vakfa ait tüm merkez, ofis, eğitim ve programlarında, sözlü ya da sözsüz şiddet ve tacizin hiçbir türüne tolerans gösterilmez. Şiddet; fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik, dijital olarak gerçekleşebilir. Ayrıca flört şiddeti ve ısrarlı takip de bu kapsamda tolerans gösterilmeyen davranışlardır. Uygunsuz yorumlar, şakalar ve bedensel temas gibi rahatsız edici davranışlar da taciz amacı taşımasalar bile taciz olarak değerlendirilebilir. Çalışanlar ve gönüllüler, başkaları tarafından taciz olarak değerlendirilebilecek söz ve hareketlerden kesinlikle kaçınmalıdırlar.

Vakıf mütevellileri, çalışanları ve gönüllüleri hiçbir şart altında birbirlerine ve faydalanıcılara yönelik cinsel sömürü ve cinsel istismar kapsamına girecek bir davranışta bulunmaz, bulunduğu takdirde bu kişinin ilişiğinin kesilmesiyle sonuçlanacaktır. Vakıf, cinsel sömürü ve istismarla mücadelede BM Kurumlar Arası Daimî Komite (IASC)’nin 6 ana prensibini temel alır ve bu prensipler bu rehberin ayrılmaz bir eki olarak görülür.

Vakıf, çocuklara yönelik yoğun eğitim faaliyetlerinde bulunduğundan çocuk koruma yaklaşımını profesyonel çalışmalarının ayrılmaz bir parçası olarak kabul eder.

Vakıf çalışan ve gönüllüleri uluslararası çocuk haklarını ve Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeyi ihlal etmez, ihlalini desteklemez ve bu ihlale göz yummaz.

2.1 Çıkar Çatışmasından Kaçınmak

Çıkar çatışması, çalışan ve gönüllülerin görevlerini tarafsız bir şekilde icra etmelerini etkileyen veya etkileyebilecek ve kendilerine, yakınlarına, arkadaşlarına ya da ilişkide bulundukları kişi veya kuruluşlara sağlanan her türlü menfaati ve onlarla ilgili maddi ya da şahsi çıkara sahip olmaları halini ifade eder.

Vakıf Mütevelli Heyet, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu, kurucu üyeler ve çalışanları Vakıftaki görev ve yetkilerini hiçbir şekilde kendisine, ailesine veya üçüncü şahısların lehine çıkar sağlayacak şekilde kullanmaz. Yapılan faaliyetlerle ilgili tüm kararlar sadece Vakıf çıkarları ve çalışanların iyilik hali gözetilerek alınmalıdır.

Bu nedenle, Vakfın kurumsal çıkarları ile çatışan ve çelişen davranışlardan sakınılması, aksini gerektiren ender durumlarda ise Vakıf yönetimine önceden bilgi vererek onay alınması beklenmektedir.

2.2 Hediye Almak Ve Ağırlama

Vakıf çalışanları ve gönüllüleri, bir kurumdan, tedarikçiden, potansiyel satıcıdan, Vakıf ile iş yapan ya da bir kurum aracılığıyla iş yapmayı amaçlayan bir kuruluştan ancak nezaket kuralları çerçevesinde ve mahdut miktarda hediye kabul edebilir.

Ancak bu hediyeler; nakit para ya da nakit muadili olmamalıdır. Vakıf çalışan ve gönüllülerinin işle ilgili kararlarını herhangi bir şekilde etkilememeli, herhangi bir eylem ya da eylemsizlik karşılığında verilmemelidir. Hediye şeffaf biçimde sunulmalı ve gerektiğinde kaydedilmelidir.

Toplantı ve ziyaretlerde sosyal normlara uymak adına mütevazı yiyecek veya içecekler ve parasal değeri olmayan el yapımı hediyeler kabul edilebilir. Vakıf’ın kendi etkinliklerinde; eğitim ve toplantılarında iş ve proje ortaklarına, danışmanlarına, eğitmenlerine, destekçilerine ve diğer paydaşlarına sağlanan hediyeler ve iş amaçlı ağırlama ikramları yine nezaket kuralları çerçevesinde uygun miktarda tedarik edilmeli ve belgelendirilmelidir. 

2.3 Vakfın Çıkarı Ve İtibarı Doğrultusunda Hareket Etmek

Vakfın bütün çalışanları ve gönüllüleri, halk içinde, eğitim programları ve her türlü Vakıf organizasyonu sırasında Vakıf misyon ve değerlerini, bu etik rehberde belirtilen davranış kurallarını göz önünde bulundurarak hareket eder.

Bu kapsamda, çalışan ve gönüllüler kamuya, basına veya özel olarak kişisel sosyal medya hesaplarında (kendi özel bilgileri dâhil) Vakfı, onun herhangi bir yöneticisini ya da başka bir çalışan ve/ya gönüllüyü kötüleyen, itibarını zedeleyen ya da çalışmalarını riske atan herhangi bir içerik veya görsel paylaşamaz.

Vakfın bütün çalışanları ve gönüllüleri, Vakfın ya da herhangi bir bağışçısının veya iş birliği yaptığı kurumun çıkarlarına aykırı bir sonuç doğurabilecek; Vakıf organizasyonlarına, her türlü eğitim faaliyeti detaylarına dair veya katılımcılarının ve gönüllülerinin itibarını sarsacak açıklamalar yapmaz ya da oluşturulan başka bir içeriği paylaşamaz. İçeriden edinilen kurum içi bilgileri kullanmaz ve kullanıyor izlenimi yaratamaz.

2.4 Bilgi Yönetimi ve Güvenlik ve Gizlilik

Vakıf çalışanları; tüm yasal kayıtların sağlıklı bir şekilde tutulmasını sağlamak, dahili ve harici denetçilerle iş birliği yapmak, üçüncü kişilerden gelen Vakıf içi gizli kategorisine giren bilgi taleplerini, Yönetim Kurulu onayı olmadan cevaplamamak, bilgisayar sistemlerinin, kurumsal e-posta hesaplarının ve internetin uygunsuz kullanımından kaçınmak ve Vakıf’ın açıkladığı beyan ve sunduğu raporların gerçeğe uygun olması için gerekli titizliği göstermek ile yükümlüdür.

Vakıf bünyesinde çalışan herkes, kişisel bilgilerinin gizlilik ilkeleri çerçevesinde kurum içinde kalacağından ve yönetici onayı olmadan Vakıf içinden veya dışından kimseyle paylaşılmayacağından emindir. Bu bilgilere, gerekli yetki ve işle ilgili açık bir neden olmaksızın ulaşmaya çalışmak “kural” ihlali anlamına gelir. Buna göre çalışanların kişisel bilgileri, yetkili personel tarafından sadece işle ilgili olarak kullanılabilir.

2.5 Telif Hakkı, Fikri Mülkiyet

Vakıf için üretilen bilgi ve içerik, fon / hibe veren tarafından sözleşmelerde ayrı bir hüküm konmadığı sürece Vakıf’a aittir. Vakıf çalışan ve gönüllülerinin iş ilişkisi bitmiş olsa bile, bu bilgiyi Vakıf’ın izni olmadan çoğaltamaz, yayamaz veya kullanamaz. Vakıf çalışanı / gönüllüsü kendisine ait olmayan bilgi, resim vb. malzemeyi telif haklarına saygı çerçevesi içinde kullanır.

Vakıf ile ilişkisi biten uzmanlar ve eğitimciler Vakıf bilgi, içerik, metin, akış, tasarım ve materyallerini kullanamaz ve üçüncü taraflarla paylaşamaz.

2.6 Bilgisayar, İnternet Ve Elektronik Posta

• İnternet ve elektronik posta hizmetleri, vakıf çalışanlarına iş amacıyla tahsis edilen iş araçlarıdır ve bunların kullanımı, Vakıf’ın izleme ve denetimine tabidir.
• Vakıf’ın internet ağı üzerinden Telif Hakkı Yasalarına aykırı film, müzik, yazılım, kitap vs. yüklemesi ve dağıtımı, kişisel amaçlı büyük ölçekli dosya yüklemesi yapılmamalıdır.
• Kullanıcılar kendi kullanıcı hesaplarıyla internet üzerinde gerçekleştirilen tüm işlemlerden bizzat sorumludur. Bunun için kullanıcılar kullanıcı adı- şifre ve kimlik bilgilerini uygun şekilde saklamalı ve başkaları ile paylaşmamalıdır.
• İnternet ve elektronik postanın iş faaliyetleri ile ilgili olmayan kişisel amaçlarla kullanımı istisnai olmalı, kısa tutulmalı çalışanın üretkenliğine ve ilgili şirketin faaliyetine engel olmamalıdır.
• Çalışanlar, Vakıf tarafından kendilerine tahsis edilen e-posta adresini sadece iş amaçlı kullanırlar. Toplu (spam) mesaj, kaçak ve oltalama (phishing) gibi onaysız/yasa dışı aktiviteler için kullanmazlar. Saygılı bir hitabet dili kullanmaya dikkat ederler. Diğer çalışanları yanıltıcı e-posta atmazlar.
• Elektronik posta sunucusu hassas bilgilerin güvenlik arşivi olarak kullanılamaz.
• Lisansı olmayan ya da telif hakkı yasalarını ihlal eden yazılımlar, herhangi bir çalışan tarafından şirketlerin sistemine aktarılamaz veya buradan kopyalanamaz. Bilgisayarlara yeni yazılım ve donanım ekleme işlemleri Vakıf ağında güvenlik riski oluşturmaması için ilgili kişilerin onayı alınarak yapılmalıdır.
• Çalışanlar mesai saati içinde bahis ya da kumar oynayamaz, cinsel içerikli sitelere giremez. Mesai saatleri dışında da iş yeri tarafından sağlanan bilgisayar, farklı elektronik donanımlar ve/veya sunucular üzerinden bu gibi sitelere giremez.

2.7 Sosyal Medya Kullanımı

Çalışanlar, sosyal medya araçlarını kullanırken Etik Kuralları ve Davranış İlke ve prensiplerine tezat bir durum ortaya koyacak şekilde herhangi bir sözlü, yazılı ya da görsel yayın yapamaz; Vakıf’ın temsiliyetine ve ortak değerlerine gölge düşürecek, aykırılık oluşturacak bir ifade kullanamaz ya da bu türden bir yorumda bulunamaz. KVKK kapsamında çalışanlar sosyal medya araçlarını kullanırken; Vakıf’ı, Vakıf’ın çalışanlarını, iletişimde ve iş birliğinde olduğu her türden paydaşlarını ve yararlanıcılarını hiçbir şekilde ifşa edemez, töhmet altında bırakacak bir ifade ve/veya eylemde bulunmaz, kişisel verilerini izinsiz şekilde kullanamaz.

2.8 Varlık Koruma

Çalışan ve gönüllülere çeşitli Vakıf varlıkları emanet edilir ve söz konusu çalışan ve gönüllüler bunların korunmasından sorumludur. Bu varlıklar arasında mali varlıklar ile bilgisayarlar, başka donanımlar, tedarikler ve Vakıf’a ait diğer varlıklar sayılabilir. Vakıf kaynakları sadece Vakıf faaliyetinin yürütülmesi için kullanılmalıdır.

3. UYUM TAAHHÜDÜ, BİLDİRİM VE YAPTIRIM

Vakıf çalışanları, herhangi bir çalışma arkadaşının ya da birlikte iş ilişkisi yürütülen bir kurumun Vakıf Etik İlke ve Davranış Kurallarının ihlal edildiğini öğrenir ve/veya şüphelenirse bu durumu yönetim kuruluna iletmekle yükümlüdür.

Çalışanın, Vakıf içindeki huzuru ya da iş ilişkilerini olumsuz yönde etkileyecek şekilde yaptığı bir bildirimin 3.şahıslara ifşa edilmesi kesinlikle önlenecektir. Bildirim mekanizmasının Vakıf menfaati doğrultusunda olması gözetilmelidir. Bildirimde bulunanın, ihbar edilen hakkında dedikodu yapması veya işini olumsuz etkilemeye çalışması gibi niyetlerden arınmış olması çok önemli bir husustur. Bu bakımdan ihbar ve sorgulama sürecinde gizlilik, objektiflik ve etik kurallara uyum son derece kritik bir konudur.

Hem bildirimde bulunan hem de konuyla ilgili süreci yöneten kişilerin bu konuya azami önem ve dikkat göstermesi zorunludur.

Yalan ve/veya iftira niteliğinde kasıtlı bildirimler tespit edildiğinde etik kural ihlali olarak yorumlanacaktır.

ETİK HAT UYGULAMASI

Uygulama planında ilk adım, Vakıf Etik Kuralları ve Davranış İlkeleri kapsamında bu belgeye taraf olan paydaşın/paydaşların gerçekleştirmiş olduğu ve/veya riskli olduğu düşünülen herhangi bir tutum, eylem ve/veya davranışın niteliğinin, işbu belgede bahsedilen politika, prosedür, kavram, ilke ve ifadelerle çatışması, uyumluluk göstermemesi, ters düşmesi durumunda bahsi geçen tutum, eylem ve/veya davranışa şahit olan tarafça, konunun mail yolu ile ……..@……….. ‘ye bildirilmesi ile başlar.

Hakkında bildirimde bulunulan tutum, eylem ve/veya davranışın değerlendirmesi; yönetim kurulunca yürütülür ve tüm aşamalarda gizlilik esastır. Yönetim Kurulu dışında kesinlikle bir başka ekiple ya da çalışanla paylaşılmaz.

Görüşme ve değerlendirmeler sırasında çalışanlardan veya bağımsız uzmanlardan bilgi, görüş danışmanlık alınması gerektiğinde de gizliliğin ihlal edilmemesi için gerekli önlemler alınır.

DİSİPLİN UYGULAMASI

Etik Kuralları ve Davranış İlkeleri ihlali söz konusu olduğunda İş Kanunu’nun ilgili maddelerince disiplin yaptırımı uygulanır. İhlal halinin yasal statüde olması halinde, Türkiye Cumhuriyeti kanunları belirleyici ve bağlayıcı olacaktır.